MANİFESTO / KURULUŞ NOTU / v1.0 CANLI BELGE

Dmoz.org editörlüğünden bu yana, 2005-2026

HAYALİMİZ

dünyanın en iyi tasarımı, bir Türkçe siteden.

HIZ · CrUX p75 · gerçek kullanıcı
92
RENK · Hasler-Süsstrunk · CIELAB
74
TASARIM · özgün denetim motoru
88

Dünyanın en iyi tasarımının bir Türkçe siteden çıkacağına inanıyoruz. 1st.com.tr'yi de bu inançla, siteleri ölçerek derecelendiren bir kuruluş olarak kurduk. Temelde üç şeye bakıyoruz: hız, renk ve tasarım. Yöntemlerimizi akademik yayınlara dayandırıyor, sonuçları sayılarla gösteriyoruz. Bu sayfada kim olduğumuzu ve nasıl çalıştığımızı anlatıyoruz.

YÖNTEM
16 ajans kategorisi
KAYNAK
Google CrUX ve PageSpeed
ÖLÇEK
0-100 arası puan

BÖLÜM I / KİMLİĞİMİZ

Biz bir derecelendirme kuruluşuyuz.

Dijital ajansların yaptığı işleri değerlendiriyoruz. Bunu yaparken pazarlama metinlerine, ödül listelerine ya da müşteri yorumlarına bakmıyoruz. Baktığımız şey ürünün kendisi, yani sitenin kendisi: ne kadar hızlı açıldığı, ilk bakışta nasıl göründüğü, kullanırken nasıl hissettirdiği.

Yaklaşımımız akademik: yöntemimizi açıklıyor, ölçümlerimizi tekrarlanabilir tutuyor ve kaynak gösteriyoruz. Bir siteye verdiğimiz her puanın hangi ölçümden geldiğini gösterebiliyoruz. Bir ajansın ne kadar iyi iş çıkardığını en iyi, teslim ettiği site anlatır.

Anlatılanı değil, teslim edilen siteyi ölçüyoruz.

BÖLÜM II / ÜÇ TEMEL

Hız, renk ve tasarım

Bir sitenin ziyaretçide bıraktığı izlenim büyük ölçüde üç soruya bağlı: Ne kadar hızlı açılıyor? Renkleri ne kadar canlı ve dengeli? Tasarımına ne kadar özen gösterilmiş?

01

HIZ

Google Chrome'un gerçek kullanıcı verisiyle (CrUX) ve PageSpeedölçümleriyle. Gerçek kullanıcı verisi olmayan sitelerde laboratuvar ölçümünü kullanıyoruz.

¹ Google CrUX / PageSpeed
02

RENK

Rengi yalnızca bir zevk meselesi olarak bırakmayan akademik yöntemlerle, örneğin Hasler-Süsstrunk renk canlılığı metriğiyle.

² Hasler & Süsstrunk, 2003
03

TASARIM

Kendi geliştirdiğimiz, sitenin tasarım ögelerini boyut boyut inceleyen özgün bir denetim motoruyla.

³ 1st özgün denetim motoru

Bu yüzden üçüne birlikte bakıyoruz.

Hiçbiri tek başına bir siteyi anlatmaya yetmez.

BÖLÜM III / HIZ

Hız, sitenin karnesindeki önemli notlardan biri.

Hızı mümkün olduğunca gerçek kullanıcıların cihazlarından gelen veriyle ölçüyoruz. Google'ın CrUX veri tabanı, son 28 günde siteyi ziyaret eden kişilerin deneyimini p75 değeriyle özetler: ziyaretlerin dörtte üçü bu değerde ya da daha iyi geçmiştir. LCP ana içeriğin ne zaman göründüğünü, INP sayfanın dokunuşlara ne kadar çabuk yanıt verdiğini, TTFB ise sunucunun ilk yanıtı ne kadar sürede gönderdiğini gösterir.

Bunun bir sonucu da şu: bir SEO ajansının müşteri sitesi gerçek kullanıcılar için yavaş açılıyorsa, bu o ajansın karnesine düşük bir not olarak yansır. Ajans ne söylerse söylesin, kullanıcının beklediği süre ölçülebilir bir gerçektir.

Bir SEO ajansının yavaş müşteri sitesi, o ajans için zayıf bir nottur.

BÖLÜM IV / RENK

Rengin de bir ölçüsü var.

  • L* 96 a* 0 b* 2
  • L* 87 a* 1 b* 8
  • L* 76 a* 4 b* 22
  • L* 67 a* 14 b* 38
  • L* 60 a* 30 b* 48
  • L* 54 a* 48 b* 52
  • L* 49 a* 68 b* 53Hasler-Süsstrunk colorfulness ↑

Renk çoğu zaman sayıyla ifade edilemeyecek bir şey gibi görülür. Hasler ve Süsstrunk (2003), bir görüntünün ne kadar canlı algılandığının, renk dağılımından hesaplanan tek bir sayıyla (colorfulness) oldukça iyi tahmin edilebildiğini gösterdi.

Biz de sitelerin renk kullanımını bu ölçüyle değerlendiriyoruz. Yukarıdaki şerit, griye yakın nötr bir paletten doygun bir palete geçildikçe bu değerin nasıl yükseldiğini gösteriyor.

BÖLÜM V / TASARIM ÖGELERİ

Tasarım için kendi ölçüm aracımızı geliştirdik.

Hız ve renk için yaygın kabul gören ölçüler var. Tasarımın bütününü ölçen hazır bir yöntem ise yoktu, bu yüzden kendimiz geliştirdik. Denetim motorumuz yazı ölçeğinden dokunma hedeflerinin boyutuna, boşluk düzeninden görsel bütünlüğe kadar sitenin tasarımını sekiz boyutta inceliyor.

Bu motor bizim geliştirdiğimiz bir yöntem ve henüz kusursuz değil, onu sürekli iyileştiriyoruz. Yine de her ölçümün nasıl yapıldığını açıklıyor, her puanın nereden geldiğini gösteriyoruz.

Kusursuz değil, ama nasıl çalıştığını açıkça gösteriyoruz.

BÖLÜM VI / DÜRÜSTLÜK BEYANI

Eksiklerimiz var ve bunu biliyoruz.

Bu projede eksikler olabilir ve bunu saklamıyoruz. Bir eksiği fark etmek, onu gidermenin ilk adımı.

Sistemi her gün biraz daha iyileştiriyoruz. Bize ulaşan itiraz ve öneriler bu işin gelişmesine doğrudan katkı sağlıyor.

Dönüşleriniz bizim için değerlidir.

BÖLÜM VII / KÖKEN, 2005

Siteleri 2005'ten beri inceliyoruz.

Bu işin kökü 2005'teki Dmoz.org editörlüğüne dayanıyor. O günden beri bir siteyi diğerlerinden ayıran küçük ayrıntılara dikkat ediyoruz: doğru bırakılmış bir boşluk, yerinde bir geçiş, bir detayda gösterilen özen.

Bu yıllarda öğrendiğimiz şey, iyi işin kısa yolu olmadığı. İyi iş zamanla, sabırla ve gelen eleştirileri dinleyerek ortaya çıkıyor. Bugün de en çok önem verdiğimiz şey, bize ulaşan öneri ve eleştiriler.

İyi işin kısa yolu yok.

BÖLÜM VIII / DURUŞUMUZ

Sahte yorumlara inanmayız.

Clutch.co gibi portallarda sıralama büyük ölçüde kullanıcı yorumlarına dayanır. Bu tür yorumlar satın alınabilir, yönlendirilebilir ya da uydurulabilir. Arkasında ölçülebilir bir veri olmayan bir puana güvenmek zordur.

Bu yüzden topluluk oylarını, akademik yöntemlere dayanan puana katmıyoruz. Oylar ayrı bir bilgi olarak gösteriliyor ve genel puanı etkilemiyor. Sitede kullanıcı yorumu bölümü de açmayacağız. Hedefimiz, geliştirdiğimiz denetim motorunu herkesin güvenebileceği bir ölçü hâline getirmek.

Topluluk oyları puanı etkilemez, ayrı gösterilir.

BÖLÜM IX / YÖNTEM

Ajansları 16 kategoride değerlendiriyoruz.

Ajansları, referans olarak gösterdikleri sitelerden yola çıkarak 16 ayrı kategoride değerlendiriyoruz. Kural basit: bir sitenin SEO ölçümleri ajansın SEO karnesine, web deneyimi puanlarının ortalaması ise Web Tasarım karnesine yazılıyor.

SEO
→ SEO ajansı
Web deneyimi ortalaması
→ Web Tasarım ajansı

Böylece kendini "süper ajans" olarak tanıtan bir ajansın gerçekte nasıl iş çıkardığını, teslim ettiği sitelere bakarak görebiliyorsunuz.

Ajansın karnesini teslim ettiği siteler belirler.

HAYAL

DÜNYANINENİYİTASARIMITÜRKÇEBİRSİTEDENÇIKACAK.

Ölçmeye başladığımızda neyi geliştirmemiz gerektiğini de görürüz.

Hız, renk ve tasarım birlikte ölçüldüğünde bu cümle bir dilek olmaktan çıkıp takip edilebilir bir hedefe dönüşüyor. Biz bu hedefi ölçecek aracı kurduk. Gerisi, sitesini ölçtürmeyi göze alan ajansların ve markaların elinde.

KEŞFET →

KAPANIŞ

Dünyanın en iyi tasarımı bir Türkçe siteden çıkacak. Bu sayfanın altına bu inançla imza atıyoruz.

İSTANBUL · 2026

Yöntemimiz gelişmeye devam ediyor.